ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ενημέρωση: 01/10/2009









ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΤΗΛΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΣΩΡΕΥΤΕΣ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ – ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Οι χρησιμοποιημένες ηλεκτρικές στήλες και συσσωρευτές (ΗΣ και Σ) περιλαμβάνονται στα κεφάλαια 16 και 20 του καταλόγου αποβλήτων του παραρτήματος της Απόφασης 2001/118/ΕΚ, και αφορούν ειδικότερα τις ακόλουθες κατηγορίες αποβλήτων:

1606 μπαταρίες και συσσωρευτές
160601* μπαταρίες μολύβδου
160602* μπαταρίες Ni - Cd
160603* μπαταρίες που περιέχουν υδράργυρο
160604 αλκαλικές μπαταρίες (εκτός από το σημείο 160603)
160605 άλλες μπαταρίες και συσσωρευτές

2001 χωριστά συλλεγέντα μέρη (των δημοτικών αποβλήτων)
200133* μπαταρίες και συσσωρευτές που περιλαμβάνονται στα σημεία 160601, 160602 ή 160603 και μεικτές μπαταρίες και συσσωρευτές που περιέχουν τις εν λόγω μπαταρίες
200134 μπαταρίες και συσσωρευτές άλλα από τα αναφερόμενα στο 200133

Το θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα για την διαχείριση των χρησιμοποιημένων ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών είναι ο Νόμος 2939/2001 (ΦΕΚ 179 Α), και το Προεδρικό Διάταγμα 115/2004 (ΦΕΚ Α 80/5.3.04) με το οποίο ενσωματώθηκαν στο εθνικό δίκαιο οι διατάξεις των Οδηγιών 91/157/ΕΟΚ, 93/86/ΕΟΚ, 98/101/ΕΚ. Με το υπ΄αρ. 115/2004 ΠΔ καθορίζονται τα μέτρα και οι όροι για την εναλλακτική διαχείριση των χρησιμοποιημένων ηλεκτρικών στηλών & συσσωρευτών.
Οι τρεις προαναφερόμενες κοινοτικές οδηγίες στο πεδίο εφαρμογής τους περιελάμβαναν μόνο ΗΣ και Σ που περιέχουν υδράργυρο, κάδμιο και μόλυβδο, και απαιτούσαν από τα ΚΜ ξεχωριστή συλλογή των εν λόγω μπαταριών. Αντίθετα το ΠΔ υπ΄αρ. 115/2004 καλύπτει όλες τις Η.Σ. και Σ που διατίθενται στην αγορά και προορίζονται για οιανδήποτε χρήση από τον καταναλωτή, την βιομηχανία ή τα μέσα μεταφοράς, ανεξάρτητα από τη μορφή τους, τον όγκο, το βάρος ή τα υλικά από τα οποία συντίθενται, και τις χρησιμοποιημένες Η.Σ. και συσσωρευτές.

Επισημαίνεται ότι, τον Σεπτέμβρη του 2006 εκδόθηκε νέα κοινοτική οδηγία (2006/66/ΕΚ), η οποία καταργεί την 91/157/ΕΟΚ, αφορά όλους τους τύπους των ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών, και πρόκειται να ενσωματωθεί στο εθνικό μας δίκαιο.

Η οδηγία 2006/66/ΕΚ τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2008/103/ΕΚ, όσον αφορά την τοποθέτηση ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών στην αγορά και την Οδηγία 2008/12/ΕΚ, όσον αφορά τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που ανατίθενται στην Επιτροπή.

Επίσης εκδόθηκε η υπ. αριθμ. 2008/763/ΕΚ Απόφαση της Επιτροπής, για την καθιέρωση, σύμφωνα με την οδηγία 2006/66/ΕΚ, κοινής μεθοδολογίας για τον υπολογισμό των ετήσιων πωλήσεων φορητών ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών στους τελικούς χρήστες

Η αδειοδότηση των εργασιών εναλλακτικής διαχείρισης, δηλαδή συλλογή – μεταφορά, αποθήκευση και ανακύκλωση των χρησιμοποιημένων ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών υπόκειται στις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας για τα επικίνδυνα απόβλητα και συγκεκριμένα τις ΚΥΑ 13588/725/2006 (ΦΕΚ 383 Β) και ΚΥΑ Η.Π. 24944/1159/06 (ΦΕΚ 791 Β).
Επιπλέον οι εργασίες συσκευασίας, φόρτωσης και μεταφοράς υπόκειται στις διατάξεις ADR (ΦΕΚ 113 A /1999 και τις τροποποιήσεις του).
Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με το ΠΔ υπ΄αρ. 115/2004, όταν ο συλλέκτης – μεταφοράς δραστηριοποιείται σε περισσότερες της μιας Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, την άδεια συλλογής – μεταφοράς χορηγεί ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ.
Οι χρησιμοποιημένες ηλεκτρικές στήλες και συσσωρευτές κατά τη συλλογή – μεταφορά τους, πρέπει να συνοδεύονται από έντυπο αναγνώρισης, το περιεχόμενο του οποίου καθορίζεται στην ΚΥΑ Η.Π. 24944/1159/06 (ΦΕΚ 791 Β) και ειδικότερα στο κεφάλαιο 9 αυτής.

Οι φορητές ηλεκτρικές στήλες & συσσωρευτές συλλέγονται σε κάδους που έχουν τοποθετηθεί σε επιλεγμένα σημεία των πόλεων (σχολεία, supermarkets, καταστήματα ηλεκτρικών ειδών κλπ.), συσκευάζονται και αποστέλλονται για ανακύκλωση στο εξωτερικό.
Οι χρησιμοποιημένοι συσσωρευτές οχημάτων και βιομηχανίας συλλέγονται κυρίως από ηλεκτρολογεία αυτοκινήτων, βιομηχανίες, εγκαταστάσεις επεξεργασίας ΟΤΚΖ. Εξ αυτών οι συσσωρευτές μολύβδου – οξέος ανακυκλώνονται σε εγκαταστάσεις στο εσωτερικό της χώρας, οι δε συσσωρευτές νικελίου – καδμίου οδηγούνται στο εξωτερικό για ανακύκλωση.

Συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης
Οι παραγωγοί, εισαγωγείς και ανακυκλωτές των ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών, έχουν ευθύνη να οργανώνουν ατομικά συστήματα ή να συμμετέχουν σε συλλογικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης.
Ήδη με Αποφάσεις Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ έχουν εγκριθεί τρία (3) συλλογικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης και συγκεκριμένα:

  1. Το συλλογικό σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης φορητών ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών ΣΣΕΔΦΗΣΣ με την υπ΄αρ.οικ.106155 /2004 (ΦΕΚ 1056Β/14.7.2004) Απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ, το οποίο έχει μετονομασθεί σε ΑΦΗΣ. Το σύστημα είναι πανελλαδικής εμβέλειας
  2. Το συλλογικό σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης συσσωρευτών οχημάτων και βιομηχανίας ΣΥΔΕΣΥΣ με την υπ΄αρ. οικ. 106158/2004 (ΦΕΚ 1124 Β/23.7.04) Απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ. Το σύστημα είναι πανελλαδικής εμβέλειας.
  3. Το συλλογικό σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης συσσωρευτών οχημάτων Κρήτης ΣΕΔΙΣ - Κ με την υπ΄αρ. οικ. αρ. οικ. 150237 /2006 (ΦΕΚ 1398 Β/14.9.06) Απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ. Το σύστημα δραστηριοποιείται στην Περιφέρεια Κρήτης.

Υφιστάμενη κατάσταση αναφορικά με τη διαχείριση των χρησιμοποιημένων ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών στην Ελλάδα

Οι χρησιμοποιημένοι συσσωρευτές οχημάτων και βιομηχανίας για το έτος 2008, ανέρχονταν περίπου σε 41.000 t.

Η ΣΥΔΕΣΥΣ Α.Ε. έχει αναπτύξει 5800 σημεία συλλογής πανελλαδικά, εκ των οποίων τα 847 βρίσκονται στη νησιωτική χώρα Η συλλογή – μεταφορά πραγματοποιείται από αδειοδοτημένους συλλέκτες, συνεργάτες του συστήματος. Το σύστημα επίσης έχει πραγματοποιήσει μεγάλο αριθμό ενημερωτικών συναντήσεων με εμπλεκόμενους φορείς στη διαχείριση των χρησιμοποιημένων συσσωρευτών.

Το έτος 2008 συλλέχθηκαν από τα εγκεκριμένα συστήματα ΣΥΔΕΣΥΣ Α.Ε. και ΣΕΔΙΣ–Κ, και τους συνεργαζόμενους με αυτό συλλέκτες – ανακυκλωτές, περίπου 32.500 t χρησιμοποιημένοι συσσωρευτές μολύβδου οξέος, οι οποίοι ανακυκλώθηκαν σε εγκαταστάσεις της χώρας μας


H ποσότητα των χρησιμοποιημένων φορητών ηλεκτρικών στηλών & συσσωρευτών στην Ελλάδα εκτιμάται σε 2.100 t. Σήμερα οι κάδοι συλλογής που έχει εγκαταστήσει η ΑΦΗΣ Α.Ε. ξεπερνούν τους 39.300 πανελλαδικά με εξαιρετική κατανομή ανάλογη αυτής της πληθυσμιακής κατανομής.. Η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τη Γερμανία στις τοποθετήσεις κάδων, σε απόλυτους αριθμούς.

Tο σύστημα πραγματοποιεί συνεχή διαφημιστική καμπάνια η οποία τυγχάνει θετικής ανταπόκρισης στο ευρύ κοινό.

Το έτος 2008 η ποσότητα των χρησιμοποιημένων φορητών ηλεκτρικών στηλών & συσσωρευτών που συλλέχθηκε από το σύστημα ανερχόταν σε 496 τόνους, ποσοστό 26% επί των πωληθέντων μπαταριών. Ο στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το έτος 2012 είναι 25%.